భార్య, బంధువుల నుంచి అందుకున్న రూ.85.30 లక్షల నగదు బహుమతులను బ్యాంకు ఖాతాలో జమ చేసిన వ్యక్తికి ఆదాయపు పన్ను శాఖ నోటీసులు జారీ చేసిన కేసులో చెన్నై ఆదాయపు పన్ను అప్పీలేట్ ట్రైబ్యునల్ (ఐటీఏటీ) కీలక తీర్పు ఇచ్చింది. బహుమతులు నిజమైనవేనని నిరూపించేందుకు గిఫ్ట్ డీడ్లు, ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు, ఆర్థిక వివరాలు సమర్పించడంతో పన్ను చెల్లింపుదారుడికి ఊరట కల్పించింది.
చెన్నైకి చెందిన సెల్వరాజ్ అమృతరాజ్కు 2016-17 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భార్య, తండ్రి తరఫు మేనమామలు, తల్లి తరఫు మేనమామ, సోదరి భర్త నుంచి మొత్తం రూ.85.30 లక్షల నగదు బహుమతులు అందినట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇందులో భార్య నుంచి రూ.29 లక్షలు, సోదరి భర్త నుంచి రూ.29 లక్షలు, ఇతర బంధువుల నుంచి మిగిలిన మొత్తాన్ని అందుకున్నట్లు వివరించారు. ఈ మొత్తాలకు సంబంధించి గిఫ్ట్ డీడ్లు తయారు చేసి, నగదును బ్యాంకు ఖాతాలో జమ చేశారు.
పెద్ద మొత్తంలో నగదు లావాదేవీ జరగడంతో బ్యాంకు దానిని ఆదాయపు పన్ను శాఖకు నివేదించింది. దీంతో అధికారులు నగదు మూలంపై విచారణ చేపట్టారు. బహుమతులు ఇచ్చిన బంధువులకు కూడా నోటీసులు జారీ చేశారు. వారు తమకు తెలిసిన మేరకు నగదు బహుమతులు ఇచ్చినట్లు ధ్రువీకరించారు. ఈ సందర్భంగా పన్ను చెల్లింపుదారుడు గిఫ్ట్ డీడ్లతో పాటు బంధువుల ఆదాయపు పన్ను రిటర్నుల అంగీకార పత్రాలు, ఆదాయ వివరాలు, ఆర్థిక నివేదికలను సమర్పించారు.
అయితే, బహుమతులు ఇచ్చిన వారి ప్రకటించిన ఆదాయం, బ్యాలెన్స్ షీట్లలో చూపిన మూలధనంతో పోలిస్తే ఇంత పెద్ద మొత్తాన్ని నగదుగా ఇవ్వగల ఆర్థిక సామర్థ్యం వారికి లేదని ఆదాయపు పన్ను అధికారి అభిప్రాయపడ్డారు. దీంతో రూ.85.30 లక్షలను వివరణ లేని నగదు క్రెడిట్గా పరిగణించి పన్ను విధించారు. అప్పీల్ చేసినప్పటికీ 2029లో కమిషనర్ (అప్పీల్స్) కూడా ఈ మొత్తాన్ని కొనసాగించారు.
ఈ కేసును పరిశీలించిన చెన్నై ఐటీఏటీ.. పన్ను చెల్లింపుదారుడు తనపై ఉన్న ప్రాథమిక బాధ్యతను నెరవేర్చినట్లు పేర్కొంది. బహుమతులు ఇచ్చిన వారి గుర్తింపు, గిఫ్ట్ డీడ్లు, ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు, ఆర్థిక నివేదికలు సమర్పించడంతో పాటు దాతలు స్వయంగా అధికారులకు బహుమతులు ఇచ్చినట్లు ధ్రువీకరించారని తెలిపింది. దాతల వద్ద ఉన్న నిధుల మూలంపై అనుమానం ఉంటే, ఆ అంశాన్ని సంబంధిత దాతల పన్ను మదింపులో పరిశీలించాల్సి ఉంటుందని ట్రైబ్యునల్ పేర్కొంది.
దాతల వార్షిక ఆదాయాన్ని మాత్రమే చూసి వారి ఆర్థిక సామర్థ్యాన్ని నిర్ణయించలేమని ఐటీఏటీ తెలిపింది. వారి గత పొదుపులు, కూడబెట్టిన మూలధనం, నగదు నిల్వలు, ఉపసంహరణలు, ఇతర ఆర్థిక వనరులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని పేర్కొంది. పన్ను శాఖ వద్ద నగదు నిజానికి పన్ను చెల్లింపుదారుడి సొంత డబ్బేనని నిరూపించే ఆధారాలు కూడా లేవని ట్రైబ్యునల్ గమనించింది.
దీంతో రూ.85.30 లక్షలపై విధించిన పన్ను జోడింపును ఐటీఏటీ తొలగించింది. ఈ తీర్పు సెల్వరాజ్ అమృతరాజ్ వర్సెస్ ఆదాయపు పన్ను అధికారి, ఐటీఏ నంబర్ 372//2026 కేసులో 2018లో వెలువడింది.
అయితే, బంధువుల నుంచి వచ్చే ప్రతి నగదు బహుమతికి ఆటోమేటిక్గా పన్ను మినహాయింపు లభిస్తుందని ఈ తీర్పును అర్థం చేసుకోకూడదు. బహుమతి చట్టపరంగా మినహాయింపుకు అర్హమైనదైనా, లావాదేవీ నిజమైనదని నిరూపించేందుకు తగిన ఆధారాలు ఉండటం ముఖ్యమని పన్ను నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. పెద్ద మొత్తాల బహుమతుల విషయంలో దాత వివరాలు, సంబంధం, మొత్తం, తేదీ, బహుమతి ఎలాంటి ప్రతిఫలం లేకుండా ఇచ్చినదనే వివరాలతో సరైన పత్రాలను నిర్వహించడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.












